Khách hàng đột ngột nhắn tin vào lúc nửa đêm: "Em ơi, dự án này mình đổi màu chủ đạo từ xanh dương sang cam nhiệt huyết giúp anh nhé, anh thấy hợp phong thủy hơn". Nếu bạn đang ôm một dự án có cả trăm màn hình mà dùng hệ thống Styles cũ (hoặc tệ hơn là chấm màu "chay" từng thành phần), chắc chắn bạn sẽ muốn... gập máy đi ngủ luôn. Đây chính là lúc Figma Variables xuất hiện như một "vị cứu tinh" thật sự. Cùng tìm hiểu xem tính năng này đang thay đổi hoàn toàn cách chúng ta làm UX/UI Design thế nào nhé.
1. Figma Variables là cái quái gì?
Nói một cách dễ hiểu, Variables giống như những chiếc hộp ma thuật chứa giá trị (có thể là màu sắc, kích thước, text) mà bạn có thể thay đổi nội dung bên trong bất cứ lúc nào. Khi đó, mọi chỗ dùng "chiếc hộp" ấy trên toàn bộ file thiết kế sẽ tự động cập nhật theo ngay lập tức. Khác với Styles truyền thống chỉ lưu được một thuộc tính duy nhất và khá cứng nhắc, Variables cho phép bạn liên kết chéo (aliasing) và gán nhiều giá trị khác nhau cho các điều kiện cụ thể.
Thường thì các designer dạn dày kinh nghiệm sẽ chia Variables thành hai lớp cơ bản: Primitive (chứa giá trị gốc như mã màu hex #0052FF) và Semantic (mang ý nghĩa định hướng sử dụng như button-bg-primary). Nhờ cấu trúc phân tầng này, việc quản lý một hệ thống khổng lồ trở nên rành mạch hơn. Bạn không cần phải nhớ mã hex lằng nhằng nữa, chỉ cần gọi đúng tên biến là xong.
Mẹo: Nếu bạn xuất thân từ dân code, Variables trong Figma hoạt động y hệt các biến CSS hoặc Design Tokens. Học một được hai, quá hời!
2. Từ Dark Mode đến đa ngôn ngữ chỉ trong 1 nốt nhạc
Trước đây, để làm một phiên bản giao diện Dark Mode, bạn phải nhân bản toàn bộ màn hình, rồi tỉ mẩn ngồi đổi màu background, text, border... Nghe thôi đã thấy đau lưng mỏi mắt! Với Figma Variables, cơn ác mộng đó đã chấm dứt. Bạn chỉ cần tạo 2 "mode" (Light và Dark) trong cùng một collection. Sau đó, kéo thả frame của bạn vào một section đã được gán sẵn mode, bùm! Toàn bộ giao diện tự động chuyển màu mượt mà như có phép thuật.
Điều tuyệt vời nhất là bạn không chỉ bị giới hạn ở màu sắc. Figma Variables còn cho phép lưu các biến dạng String (chuỗi chữ) hoặc Number (số). Tức là bạn có thể tạo mode riêng cho nội dung tiếng Việt/tiếng Anh, hoặc đổi tự động khoảng cách padding từ màn hình desktop sang mobile mà không phải tháo tung toàn bộ bố cục ra. Nếu kết hợp khéo léo với Cách Figma Auto Layout giúp bạn "cân" mọi loại màn hình, bạn sẽ cầm trong tay một bộ component gần như "bất tử".
3. Design System gọn gàng hơn bao giờ hết
Ai đã từng sấp mặt làm Design System đều thấu hiểu cảm giác "phát hoảng" khi nhìn vào danh sách Styles dài dằng dặc: primary-50, primary-100... kéo dài đến tận 900. Khi bắt đầu dùng Variables, bạn sẽ áp dụng triết lý thiết kế theo Semantic (ngữ nghĩa). Thay vì gọi tên cứng nhắc là "Xanh 500", bạn sẽ đặt tên biến là button-bg-primary và trỏ nó về mã màu gốc đó.
Lưu ý: Dù Variables rất mạnh, nhưng đừng lạm dụng tạo ra hàng trăm biến vô thưởng vô phạt ngay từ đầu. Hãy bắt đầu từ những thứ cốt lõi nhất như màu nền, màu chữ và hệ thống khoảng cách (spacing) để file không bị rối loạn.
Lúc dự án cần đổi theme cho dịp lễ tết hay sự kiện đặc biệt, bạn chỉ việc sửa lại mã màu gốc ở bộ token cơ sở. Lập tức mọi cái button, đường viền, icon đều ngoan ngoãn đổi màu theo mà không hề làm lộn xộn hay vỡ cấu trúc của các thành phần khác.
4. Prototype thông minh như đang code thật
Đây mới chính là "sân khấu" để Figma Variables thực sự phô diễn sức mạnh. Bạn có thể gắn các phép toán logic cơ bản (cộng, trừ, nhân, chia) và cả các luồng điều kiện (if/else) ngay trong lúc thiết lập prototype. Ví dụ cụ thể: khi người dùng click vào nút "Thêm vào giỏ hàng", số lượng trên icon giỏ tự động tăng lên 1, giá tiền tổng tự động nhân lên tương ứng mà không cần phải chuyển sang một frame khác.
Việc này giúp loại bỏ hoàn toàn cảnh bạn phải tạo ra hàng chục màn hình lặp đi lặp lại chỉ để diễn tả trạng thái của một cái dropdown hay popup. Nhờ vậy, file Figma của bạn sẽ nhẹ nhàng hơn, load nhanh hơn và đỡ vắt kiệt RAM máy tính. Khách hàng bấm thử bản prototype mà cứ đinh ninh rằng web thật đã code xong! Để rèn luyện thêm tư duy logic sắc bén kiểu này, bạn có thể dạo một vòng quanh DIA DEMY để xem các bài viết và khóa học kết hợp mượt mà giữa thiết kế UX/UI và tư duy lập trình thực chiến.
Dùng Figma Variables ban đầu có thể hơi "ngợp" vì nó đòi hỏi tư duy hệ thống và quy hoạch bài bản hơn hẳn cách thiết kế kéo thả bình thường. Nhưng một khi đã "bắt được mạch", nó sẽ giúp tốc độ chạy deadline của bạn tăng lên gấp nhiều lần. Và khi bạn đã đóng gói thành công một bộ biến hoàn chỉnh, làm sao để bàn giao nó cho đội dev một cách êm ái mà không bị họ cằn nhằn? Câu chuyện về nghệ thuật Handoff thiết kế sẽ được chúng ta mổ xẻ ở bài viết sau nhé!
Vui lòng đăng nhập để bình luận.